Werkgroep

Het ontstaan van een werkgroep

 

Een prachtig zonovergoten weekend en een heerlijke atmosfeer zal in het kleine Ursel nog lang blijven nasmeulen. Het commemoration weekend voor het vliegveld B-67 op 26 & 27 september 2009 werd een groot succes en heeft heel wat losgemaakt bij de Urselse bevolking en resulteert in een werkgroep rond dit oud vliegveld!

 

 

Oud vliegveld?

 

Veel mensen, zelfs uit Ursel, hadden nog geen weet van het bestaan van een lokatie waar ooit een eerste Ursels vliegveld was gelegen.

 

Zo’n 70 jaar geleden besliste het Vliegwezen van het Belgisch leger om enkele achteruitgeschoven vliegvelden aan te leggen als verdediging van ons land bij een eventuele Duitse inval. In het Meetjesland gebeurde dit in Maldegem, Aalter en in Ursel.

 

Aan de zuidkant van de Urselseweg (een gehucht genaamd Wessegem) werden een aantal boerderijen onteigend en werd er na enkele egalisatiewerken een grasveld vrij gemaakt dat moest dienen als vliegveld, met de nadruk op veld...

 

De Duitse inval kwam er toch en Ursel werd, net zoals Maldegem, over genomen door de Luftwaffe. In het begin van deze oorlogsperiode en bezetting werd het vliegveld zelfs gebruikt door de Italianen die er vanop Ursel bijstand verleenden aan de Luftwaffe in de Battle of Britain, een rol waar ze trouwens niks van bakten.

 

 

De bevrijding!

 

Op 6 juni begon de bevrijding van het Europese vasteland met operatie Overlord in Normandië. Een gigantisch armada geallieerde manschappen, schepen, voertuigen en vliegtuigen werd ingezet zoals ook de 123 Wing van de 2de Tactische Luchtmacht, Royal Air Force. Vier Squadrons, het 164 Sqn, 183 Sqn, 198 Sqn en het legendarische 609 Sqn kwamen van het franse B-53 vliegveld Merville – Calonne op 30 oktober 1944 naar Ursel overgevlogen tijdens de optocht van de bevrijding. Tijdens de bezetting hadden de Duitsers immers van de graspiste een betonnen runway gemaakt op Ursel en dat was een perfect vliegveld om in te zetten als bevrijdingsvliegveld. Alhoewel, vooralleer de zware aanvalsvliegtuigen genaamd Hawker Typhoon konden opereren vanuit Ursel werden er eerst nog heel wat werken uitgevoerd door het Britse leger. De piste werd een stuk langer gemaakt, maar niet met beton, wel met stalen matten uitgerold op stro (wegens het drassige karakter van de Urselse grond op Wessegem). Ook enkele taxiwegen werden breder gemaakt.

 

De Urselse Typhoon Squadrons zijn maar een aantal weken gebleven maar hebben in deze korte periode quasi iedere dag raids uitgevoerd. Eén aanvalsreeks is ongetwijfeld opmerkelijk. Na de slag om de toegang Zuid Beveland, de operatie Switchback en de operatie Vitality kwam een vierde offensief van de bevrijdende Canadezen met operatie Infatuate in november '44 ter hoogte van de Scheldemonding. Het weer boven de Noordzee en boven Engeland was zo slecht dat de beloofde en levensbelangrijke luchtsteun vanuit Engeland in eerste instantie uit bleef voor de Canadezen met hun landingsvaartuigen.

 

Ter hoogte van Westkapelle en Vlissingen kwamen de Canadezen serieus onder vuur te liggen door de Duitsers. De Duitsers wilden immers verhinderen dat de toegang via de Schelde naar het reeds bevrijde Antwerpen en diens haven zou worden vrij gemaakt.

 

De operatie Infatuate leek jammer genoeg te mislukken...

 

Een noodkreet kwam toe op het B-67 vliegveld Ursel. Group Captain Scott van de Urselse 123 Wing besliste meteen om ondanks het enorm lage wolkendek (men spreekt van 300 voet) en heel beperkte zichtbaarheid toch de Canadese soldaten te gaan steunen.

 

Het feit dat deze beslissing werd genomen is een heroïsche daad dat later door de Canadezen enorm op prijs werd gesteld. Het vliegen in deze omstandigheden was immers bijna onbegonnen werk en levensgevaarlijk. Number 163, 183, 198 en 609 Squadron van de RAF voerden meer dan 600 aanvalsvluchten uit.

 

De RAF liet dan uiteindelijk ook nog de bommenwerpers over komen vanuit Engeland die vanop grotere hoogte de dijken kapot bombardeerden.

 

Na 3 dagen strijd slaagden de Canadezen een bruggenhoofd te vestigen. En dan uiteindelijk op 28 november was de gehele Scheldemonding tot in Antwerpen vrijgemaakt en kon het eerste Canadese convooi de haven bereiken.

 

Ondanks de slechte weersomstandigheden en de moeilijkheden om de Canadezen van voldoende luchtsteun te laten genieten heeft de 123 Wing van de RAF een prachtige rol heeft gespeeld en we mogen best trots zijn dat dit gebeurde vanuit een vliegveld genaamd B-67 Ursel.

 

 

65 jaar geleden

 

In 2009 was het precies 65 jaar geleden dat de Typhoons toekwamen op B-67 Ursel (30 oktober) en dat mocht en zou niet onopgemerkt voorbij gaan. Tijdens de edities van Wings And Wheels 2007 en 2008 werd er al aandacht gevestigd op de RAF aanwezigheid op Ursel in 1944 en 1945 maar het werd tijd dat op de site waar ooit de machtige Typhoons met hun piloten en crew “thuis” waren een eervolle herdenking kwam.

 

 

Herdenking Aalter lag als basis

 

Al in 2008 liepen we met de idee om een herdenking van de bevrijding te organiseren in Aalter, samen met Schepen Philippe Verleyen en Pascal Ginneberge dachten we aan de organisatie van een Internationale muziek taptoe. Maar naar mate het jaar 2009 vorderde begon het meer en meer te kriebelen om ook Ursel (Knesselare) bij deze herdenking te betrekken. Wie mij een beetje kent weet immers dat ik een grote liefhebber ben van vliegtuigen uit WOII en het stuk geschiedenis van B-67 heeft me altijd al erg geboeid en laat me zelfs niet meer los. Er kwamen gesprekken met de Knesselaarse Schepen van Cultuur Herlinde Trenson, en meteen ging de bal aan het rollen want ook zij was razend enthousiast en gaf haar volle steun en inzet. Ondertussen hadden we ook al nauwe contacten met het huidige nog bestaande RAuxAF 609 Squadron van RAF Leeming. 609 Sqn zou maar wat graag een delegatie willen sturen om de herdenking kracht bij te zetten. Het resultaat van vele vergaderingen en werk kwam er dan op het weekend van 26 en 27 september. Een volledig en druk programma was uitgewerkt om er een onvergetelijk weekend van te maken.

 

 

Druk programma

 

De ontvangst van RAuxAF 609 Squadron en William De Goat op het gemeentehuis, het bezoek met 609 Sqn aan Vliegclub Ursel, de wandeling met gidsen (Cynrik De Decker & Cdt Vl Peter Celis) op de site van B-67, het bezoek aan het ‘t Coninckshof, het opstijgen van de warme luchtballonnen en het oplaten van de witte ballonnetjes door de kinderen, de fly-passes van het Urselse formatie team The Victors, de D-Day veteraan Stinson Reliant en de Seaking van Koksijde, het voortreffelijke “Tally Ho” dinner, de herdenkingsmis en aansluitend de eervolle ceremonie waar ook Vliegclub Ursel aan deel nam; het waren stuk voor stuk momenten om te koesteren.

 

Als grote afsluiter van het Commemoration weekend van Ursel volgden we dan gezamenlijk het programma van het herdenkingsweekend in het nabijgelegen Aalter (Poolse bevrijding). Op de Taptoe in Aalter werd immers ook aandacht geschonken aan B-67 met een schitterende poppydrop (waarvoor dank aan Jo Van de Woestyne en Yves Vandeginste van Vliegclub Ursel) vanuit een WOII vliegtuig en een eervolle Missing Men formation met de Victors.

 

 

De werkgroep!

 

Er is dus iets losgemaakt in Ursel, naast het eren van de RAF Squadrons is ook het doel om de bevolking van Ursel wakker te maken aangaande dit belangrijke stuk geschiedenis volledig geslaagd!

 

Er zijn vriendschappen gesloten, verhalen en foto’s van de oorlogsperiode kwamen en komen nog steeds boven. Maar naast dit alles zijn er ook een pak tastbare bewijzen terug gevonden op de B-67 site. Het vliegveld op Wessegem was immers half jaren 50 uitgebroken (na de oorlog was er trouwens nog een vliegmeeting!) en op het eerste zicht is er niet veel meer te zien van het vliegveld. De grond werd teruggegeven aan de landbouwers dus alles is weg...

 

Maar niks is minder waar, een kleine opsomming zal meteen duidelijk maken dat de site nog sporen draagt van zijn geschiedenis. Op het Coninckshof staat er nog een uit de kluiten gewassen gevangenisbunker, er zijn nog Duitse betonwegen, een stuk van de Duitse runway zelf is gevonden, een waterpunt dat diende voor bluswater, waterpompen, drainagebuizen, een generator, een observatiebunkertje, en nog meer want er zijn bvb ook adhv archeologische fotografie nog duidelijke sporen te zien van de piste en taxiwegen.

 

Met een dergelijk gegeven werd het stilletjes aan duidelijk dat we misschien verder moesten doen. En na enig rondvragen werd het snel duidelijk dat dit genoeg enthousiasme had en de werkgroep B-67 werd geboren!

 

 

Het verhaal, de geschiedenis zal worden verder verteld! Omdat we dit nooit zou vergeten!

 

 

Tally Ho!

 

Kurt Plyson

kurt@b67ursel.be